Nieuws

De FSMA poneert dat een onafhankelijk financieel planner / vermogensadviseur zich dient te organiseren in een vennootschap met een minimumkapitaal. Hij of zij heeft een passende ervaring, is verzekerd en compleet onafhankelijk en werkt volgens een strikte deontologische code.

Financial Planning: Wat is het?

Eerst en vooral mag men verwachten dat de toezichthouder vastlegt wat een financieel plan concreet inhoudt vooraleer men voorschrijft hoe een planner dient te werken.  Het ontwerp faalt in dit opzet. Ons inziens is een financieel plan een volledige sterkte/zwakte analyse op het vlak van inkomen (fiscaliteit), roerend en onroerend vermogen, pensioen en nalatenschap. Alles staat of valt uiteindelijk met de definitie van het  gereglementeerd  beroep. Het is vreemd dat de FSMA zich quasi uitsluitend beperkt tot de “beleggingsadviezen”. Advies inzake vastgoed valt buiten de scope (en mag dus niet?). Vergelijk het met een bankier: het lijkt duidelijk wat bankieren is en wat niet. Dat een plan persoonlijk moet zijn lijkt ons nogal evident en weinig ambitieus. Het afsluiten van een duidelijke overeenkomst met de klant is wel een stap vooruit.

Kennis

Dat onafhankelijke financial planners niet moeten voldoen aan diplomavereisten is verwonderlijk. Passende ervaring is voldoende. Personen die de pretentie hebben te oordelen over fiscaal recht, erfrecht, successierecht, huwelijksvermogensrecht, pensioenmateries ,vastgoedinvesteringen(?)  en roerende beleggingen zijn volgens ons per definitie universitair geschoold.  Elke financial planner zou moeten bewijzen dat zijn of haar kantoor over voldoende competenties ter zake beschikt.  Een onafhankelijke financial planner die beweert dit allemaal solo te kunnen doen is of geniaal of gek. Drempels inbouwen door minimumkapitaalvereisten of te eisen dat er via een vennootschap wordt gewerkt zijn weinig effectief.

Onafhankelijk?

De kern van het debat verengt zich  tot de vraag wie zich per definitie onafhankelijk financial planner /vermogensadviseur mag noemen. De onafhankelijkheid die men op heden voor ogen heeft is totaal. Geen commissie -inkomsten, geen exclusieve samenwerkingsakkoorden, geen cumul mogelijk met andere statuten genre makelaar of bank. We concluderen dat enkel het plan en de uiteindelijke geïnvesteerde tijd door onafhankelijke planners aan de klant kan worden gefactureerd. De vraag die hier terecht wordt gesteld is of dit de sector ten goede komt. Slechts een handvol spelers kan hieraan voldoen. Bovendien zal financial planning op deze wijze worden voorbehouden voor de happy few, die bereid zijn tienduizenden euro’s te betalen voor een uitgewerkte én begeleide planning met specialisten op elk deelgebied. De evolutie in de sector maakt dat de discussie tussen onafhankelijk of niet onafhankelijk is voorbijgestreefd. Partijen die vandaag aan financial planning doen én tevens een erkenning hebben als bank, verzekeringsmakelaar, vastgoedmakelaar, kredietmakelaar maken dit vanaf dag 1 aan de klant kenbaar. De klant weet dus wat hij kan verwachten. Klanten verwachten visies en keuzes, weliswaar gebaseerd op een screening van de markt door mensen met kennis van zaken, en per definitie leidt dit op bepaalde deelgebieden naar oplossingen of producten. Daar is op zich niets mis mee. De FSMA definieert een verzekeringsmakelaar trouwens zelf (wet van 27 maart 1995 ) als de tussenpersoon die verzekeringsnemers en verzekeringsondernemingen met elkaar in contact brengt, zonder in de keuze van deze gebonden te zijn. Waarom een onafhankelijk makelaar dan geen onafhankelijk planner kan zijn is dus een mysterie. Bovendien moeten mensen met een erkenning als makelaar (verzekeringen, vastgoed) of  bankier  al voldoen aan alle richtlijnen inzake  witwas.

Bovendien is onafhankelijkheid nooit absoluut. Een adviseur heeft een mening en een mening geeft richting. Stel je voor dat je een individuele onafhankelijke  financieel planner  bent. Inzake organisatie kan je dan de klant bijvoorbeeld juridisch en fiscaal begeleiden in bepaalde materies. Doorverwijzingen naar notarissen of fiscale  advocaten zijn noodzakelijk en ook in deze verwacht de klant een voorstel (de planner moet dus kiezen).  Ben je dan nog onafhankelijk indien je constant naar een zelfde kantoor doorverwijst?

Streng, maar rechtvaardig?

De krijtlijnen van het voorstel zijn soepel en streng tegelijkertijd. De sector verdient een reglementering die vermijdt dat “lonely cowboys”  zich straks onafhankelijk kunnen noemen, door een startkapitaal van papa en zonder universitair  diploma. Het is niet enkel noodzakelijk de cliëntenbescherming maximaal te bewaken, maar vooral de kwaliteit van het gegeven advies een paar trappen  hoger te krijgen. Een gedegen organisatie met fiscalisten , juristen en economisten, een bewezen kennis van diverse deelgebieden en marktevoluties, een acceptieprocedure voor klanten, een procedure om het klantenprofiel te bepalen via een uitgewerkte checklist, een verplichte doorlichting op door de wet breder  gedefinieerde deelgebieden (alvorens men kan praten over een echt overkoepelend  financieel plan) zouden de echte minima moeten zijn om zich onafhankelijk financial planner te kunnen noemen. De definitie van onafhankelijkheid zoals beschreven in het ontwerp is te streng in werking (hoe)  en te soepel in inhoud (wat). De website van de FSMA  wordt een favoriete stek de komende weken.

Jo Viaene

Director Optima Group